Ozod inson haqida qoʻshiq

XX asrdagi mashhur asarlardan biri “Fargʻona tong otguncha” romani qamoqxonada yozilgan edi. Yozuvchi kitobxonga yozgan maktubida: “men bu kitobni yoza turib qanchalar yigʻlaganman, qanchalar qon yutganman!.. Bilsangiz, peshonamda temir panjara, tepamda oʻlimtik chirogʻning oʻlib boʻlgan qora nuri, ostimda zax, sovuq beton, eshigida otning kallasidek qulf!.. Qoʻying, boshqa tafsillarning qorasi oʻchsin! Bu shunchaki bir kitob emas, yoʻq, shaxsga sajda davrining qora kunlarida ming azob, ming toʻlgʻoq bilan tugʻilgan bir gʻarib xilqat. Ha, xilqat!.. Bu mening yigʻlay-yigʻlay topgan bolam!” deb taʼrif bergan edi. Kitobxonlarning adib hayotiga boʻlgan qiziqishlari inobatga olinib, mazkur hujjatli qissa yozildi va talabchan oʻquvchilar hukmiga havola etilyapti.